Guru Gobind Singh

Guru Gobind Singh ([gʊɾuː goːbɪn̯d̯ᵊ sɪ́ŋgᵊ])(22 December 1666 – 7 October 1708),born Gobind Rai, was the tenth Sikh Guru, a spiritual master, warrior, poet and philosopher. When his father, Guru Tegh Bahadur, was beheaded for refusing to convert to Islam, Guru Gobind Singh was formally installed as the leader of the Sikhs at age nine, becoming the tenth Sikh Guru. His four sons died during his lifetime – two in battle, two executed by the Mughal army.
Among his notable contributions to Sikhism are founding the Sikh warrior community called Khalsa in 1699 and introducing the Five Ks, the five articles of faith that Khalsa Sikhs wear at all times. Guru Gobind Singh is credited with the Dasam Granth whose hymns are a sacred part of Sikh prayers and Khalsa rituals. He is also credited as the one who finalized and enshrined the Guru Granth Sahib as Sikhism's primary scripture and eternal Guru.

---

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (੨੨ ਦਿਸੰਬਰ ੧੬੬੬-੭ ਅਕਤੂਬਰ ੧੭੦੮) ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਸੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਨ ੧੬੯੯ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ । ਉਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ੫੨ ਹੋਰ ਕਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਹਨ । ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਸਨ । ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ।